Moby Dick Notlar V

96. Bölüm Öyleyse içinde dertten çok sevinç taşıyan bir ölümlü insan, ya gerçekten insan değildir, ya da olgunlaşmamıştır henüz. Kitaplar içinde aynı şeyi söyleyebiliriz. İnsanların en gerçeği, dertli isa; kitapların en gerçeği de Hazreti Süleyman’ınkidir. Onun, Kutsal Kitap’ta verdiği vaaz, derdin en ince dövülmüş çeliğidir. “Her şey boştur.” her şey. Boş heveslere kapılan bu dünya, Hristiyanlıktan önce yaşayan Hazreti Süleyman’ın bilgeliğine varamamıştır. Ama hastaneleri ve hapishaneleri görmek istemeyen; mezarlıklardan geçerken adımlarını hızlandıran; cehennemden çok operanın sözünü eden; Cowper’i, Young’ı, Pascal’i, Rousseau’yu [1] zavallı hasta adamlar sayan; Rabelais’nin öğütlediği gamsızlığı ömrü boyunca yaşayıp, Rablais’ye akıllı olduğu için keyifli diyen adam; mezar taşlarının üstüne oturmaya, o derin ve eşsiz Hazreti Süleyman ile birlikte yeşil ve nemli toprağı kazmaya layık değildir.

Gelgelelim Hazreti Süleyman bile der ki: “Akıl yolundan şaşan adam,” (her ne kadar sağ da olsa), “ölüler arasında sayılır.”[Süleyman’ın Meselleri 21:16] Onun için sen de ateşe kaptırma kendini. Yoksa, bir ara benim başıma gelenler senin de başına gelir, pusulayı şaşırırsın, ölülere dönersin. Dertli olmada bir bilgelik vardır, doğru, ama öyle dertler de vardır ki, düpedüz çılgınlıktır bunlar. Kimi insanların ruhunda, Catskill dağlarının bir kartalı vardır. Bu kartal, hem en karanlık uçurumlara süzülür, hem de o uçurumlardan yukarı havalanıp, güneşli göklerde yok olur. Üstelik bu kartal, hep uçurumlarda uçsa da, bu uçurumlar dağlardır; onun için dağların kartalı, en aşağılara inince bile, en yükseklerde uçan kuşların üstündedir gene de.

[0] http://www.powermobydick.com/Moby096.html

[1] William Cowper, Edward Young, Blaise Pascal, Jena Jacques Rousseau

[2] François Rabelais

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *